Στους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου

Το 1936 εκδηλώνεται το πρώτο κρατικό ενδιαφέρον για την εγκατάσταση επίσημου ραδιοφωνικού σταθμού. Τότε συστήνεται η Ραδιοφωνική Υπηρεσία Εκπομπών. Με έγγραφό της ζητάει χώρο από το Ζάππειο Μέγαρο για κατασκευή ραδιοθαλάμων. Για μια τριετία της παραχωρείται ο υπόγειος χώρος με θύρα δυτικά του περιστυλίου. Δύο χρόνια αργότερα καταλαμβάνεται, αυθαιρέτως αλλά αναγκαία, ακόμα μια αίθουσα του μεγάρου.

Η πρώτη μετάδοση γίνεται την 25^η Μαρτίου 1938, όταν ο ραδιοθάλαμος συνδέεται με τα γειτονικά ανάκτορα επί της Ηρώδου Αττικού για να μεταδοθεί το πανηγυρικό διάγγελμα του βασιλιά Γεωργίου Β`. Μετά τις απαραίτητες τεχνικές διεργασίες η κανονική λειτουργία του ραδιοφωνικού σταθμού άρχισε στις 21 Μαΐου 1938.

Ξημερώματα της 28^ης Οκτωβρίου ο λεγόμενος τότε Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών ανακοινώνει πρώτος την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Κατά την διάρκεια του πολέμου ο σταθμός επεκτείνεται και σε μια γειτονική αίθουσα του Ζαππείου προκειμένου να διοργανώνει συναυλίες. Όλα αυτά μέχρι το πρωί της 27^ης Απριλίου 1941 οπότε οι γερμανοί εισήλθαν ως στρατός κατοχής στην πρωτεύουσα και απαγόρευσαν την χρήση του ραδιοφώνου.

Μετά την απελευθέρωση η Επιτροπή Ολυμπίων Κληροδοτημάτων (που έχει μέχρι σήμερα την ευθύνη του Ζάππειου) προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες επαναλειτουργίας του κτιρίου. Με πίεση του κυβερνητικού εκπροσώπου το 1951 ο σταθμός του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας παραμένει στο Ζάππειο και ζητείται μάλιστα να παραχωρηθεί επιπλέον χώρος για την καλύτερη λειτουργία του μέχρις της κατασκευής νέου κτιρίου.

Η διοίκηση του Ζαππείου δυσανασχετούσε συνεχώς με την παραμονή εκεί των ραδιοθαλάμων. Οι υπάλληλοι της ραδιοφωνίας ασφυκτιούσαν τότε στα λίγα υπόγεια τετραγωνικά, ενώ ο κόσμος που παρακολουθούσε πολλές από τις ζωντανές εκπομπές κατέκλυζε το μέγαρο και τους γύρω χώρους. Τα μεγάλα φορτηγά του ΕΙΡ, όπως τόνιζαν τότε, κυκλοφορούσαν στους διαδρόμους του Κήπου και προξενούσαν ζημίες.

Οι αίθουσες των ραδιοθαλάμων του Ζαππείου φιλοξενούν κάθε βδομάδα τα «Χαρούμενα Ταλέντα», και χιλιάδες μικρών παιδιών στις εκπομπές της «Θείας Λένας». Φυσικά εκεί πρώτο ηχογραφήθηκαν τα περισσότερα από τα μεγάλα έργα ελλήνων συνθετών με την νεοσυσταθείσα τότε Ορχήστρα Ελαφράς Μουσικής και αργότερα την Συμφωνική Ορχήστρα. Πέρασε επίσης μια σειρά από τους μεγάλους έλληνες ηθοποιούς που ενσάρκωναν ραδιοφωνικά κάθε βδομάδα το «Θέατρο της Δευτέρας».

Η επταετία και η άνοδος της τηλεόρασης έκαναν τις ανάγκες μεγαλύτερες. Παρά την περαιτέρω μεγέθυνση των ραδιοθαλάμων στις αρχές του `70, ήδη με τρία προγράμματα, ο χώρος δεν επαρκούσε. Η τηλεόραση, που αρχίζει να μεσουρανεί, κάνει αναγκαίο το νέο κτίριο γιατί η λειτουργία της απαιτούσε πολλά μηχανήματα και τεχνικούς. Τελικά η μεταστέγαση της ΕΙΡΤ έγινε το 1974 στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής.

Σήμερα το υπόγειο των ραδιοθαλάμων παραμένει αναξιοποίητο. Ευτυχώς κάποια μέρη των θαλάμων κατάφεραν να διατηρηθούν από την ΕΡΤ.  Πριν ένα χρόνο είχαν εκτεθεί σε έκθεση για τα 70 χρόνια της ελληνικής ραδιοφωνίας. Μια μαρμάρινη επιγραφή πάνω από την κλειστή είσοδο του υπογείου θυμίζει ότι κάποτε εκεί βρίσκονταν ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός της Αθήνας.

athinapisovitrina