Τα παραδοσιακά Παντοπωλεία (Μπακάλικα) μετά το 1950 και το συνεταιριστικό τους κίνημα.

Οι παλαιότεροι τα γνωρίζουν γιατί τα έζησαν και οι νεώτεροι τα έχουν ακούσει σε διηγήσεις παλαιοτέρων η έχουν διαβάσει για τα καταστήματα που ονομαζόταν παντοπωλεία η μπακάλικα. Τα καταστήματα αυτά αποτέλεσαν τη ραχοκοκκαλιά του λιανικού εμπορίου για περισσότερο απο 30 χρόνια απο το 1950 και μετά, μία εποχή που η χώρα βρισκόταν σε φάση ανασυγκρότησης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τους δύο εμφυλίους πολέμους που ακολούθησαν και οι πολίτες ηταν αντιμέτωποι κατ’ αρχάς με το πρόβλημα εξασφάλισης των

προς το ζείν. Τα παντοπωλεία διέθεταν ολα σχεδόν τα αγαθά που χρειαζόταν ενα νοικοκυριό, απο όλα σχεδόν τα τρόφιμα (εκτός κρέατος και ψαριών) μέχρι είδη καθαρισμού και καύσιμα (πετρέλαιο, οινόπνευμα). Μερικά απο αυτά διατηρούσαν και χώρο όπου λειτουργούσε ταβέρνα και διέθεταν και κρασί δικής τους παραγωγής. Η εξυπηρέτηση των νοικοκυριών απο τα παντοπωλεία έφτανε σε πολλές περιπτώσεις και μέχρι την επί πιστώσει παροχή αγαθών με μηνιαία συνήθως πληρωμή λόγω της ανα μήνα καταβολής των μισθών στους εργαζόμενους.

Στο τέλος της δεκαετίας του 1960 εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα στη λειτουργία των παντοπωλείων με τον περιορισμό του ποσοστού κέρδους σε χαμηλά και καθοριζόμενα απο το κράτος δια νόμου επίπεδα, με την ακριβή και ελάχιστην εως ανύπαρκτη χρηματοδότησή τους απο τις τράπεζες και τέλος απο την εμφάνιση μεγάλων καταστημάτων (super market). Αντίδραση στη επερχόμενη συρρίκνωση του κλάδου αποτέλεσε η ίδρυση συναιτεριστικών ενώσεων των παντοπωλών σε όλη τη χώρα. Η πρώτη τέτοια συναιτεριστική ένωση ηταν η “Προμηθευτική Ενωση Παντοπωλών ΑΘΗΝΑ Super Market” που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1967.  Άκολούθησαν και πολλές άλλες παρόμοιες ενώσεις σε όλη τη χώρα και το 1975 ιδρύθηκε η “Πανελλήνια Ενωσις Παντοπωλειακών εταιριών συνεταιρισμών κοινοπραξιών Ελλάδος” (ΠΕΠΕΣΚΕ).

Ενα εξαιρετικού ενημερωτικού και ιστορικού περιεχομένου βιβλίο για τα παραδοσιακά παντοπωλεία και το συνεταιριστικό τους κίνημα έγραψε ο Απόστολος Χρ. Μαυρομμάτης, όντας ο ιδιος παντοπώλης στην Αθήνα και απο τους πρωτοπόρους του συνεταιριστικού κινήματος. Διετέλεσε πρόεδρος της πρώτης πανελλαδικά συναιτεριστικής ένωσης παντοπωλών ΑΘΗΝΑ στην Αθήνα απο την ίδρυσή της (1967) μέχρι το 1994 καθώς και πρόεδρος της ΠΕΠΕΣΚΕ απο την ίδρυσή της (1975) μέχρι την συνταξιοδότησή του. Το βιβλίο του διατίθεται για τους ενδιαφερόμενους δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή απο τον ιστότοπο

www.tamos.gr